CẢNH GIÁC VỚI LOÉT THỰC QUẢN DO THUỐC

Loét thực quản do thuốc là một tổn thương lành tính nhưng có thể gây các triệu chứng nặng nề như đau ngực dữ dội và nốt nghẹn. Mặc dù được mô tả trong y văn với nhiều loại thuốc khác nhau, nhưng kháng sinh nhóm Tetracycline, đặc biệt là Doxycycline là một trong các tác nhân thường gặp nhất. Biến chứng này chủ yếu xuất phát từ thói quen uống thuốc không đúng cách, chứ không phải do phản ứng dị ứng của cơ thể. Tuy nhiên, biến chứng này thường ít được chú ý và có thể bị chẩn đoán nhầm với các nguyên nhân khác.

Vừa qua, Phòng Nội soi tiêu hóa – Khoa Khám bệnh Đa khoa theo yêu cầu, Bệnh viện Phổi Trung ương tiếp nhận một trường hợp lâm sàng điển hình của loét thực quản do Doxycycline, với triệu chứng xuất hiện nhanh chóng và hình ảnh nội soi đặc trưng.

Bệnh nhân Chu H.G, nữ, 13 tuổi, đến khám vì đau ngực nhiều và nuốt nghẹn sau khi uống thuốc Doxycycline điều trị mụn trứng cá ngày thứ 4. Bệnh nhân không buồn nôn, không nôn, không sốt, không mẩn ngứa ngoài da, các chỉ số sinh tồn trong giới hạn bình thường. Kết quả nội soi thực quản – dạ dày: cách cung răng trên khoảng 25cm kéo dài đến 31cm có tổn thương loét khá sâu, vòng quanh chu vi, bề mặt có phủ giả mạc trắng, gây hẹp nhẹ lòng thực quản. Niêm mạc hang vị xung huyết, không thấy trợt loét.

Bệnh nhân nhập viện tại Khoa Nhi – Bệnh viện Phổi Trung ương, được điều trị dừng thuốc Doxycycline, ức chế bơm proton (PPI), bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa, ăn thức ăn mềm, lỏng, nguội. Triệu chứng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt sau 5 ngày điều trị. 

Tiến hành nội soi kiểm tra lại sau 1 tuần điều trị tổn thương tại thực quản đang liền sẹo, bề mặt chưa phẳng hoàn toàn và còn vài điểm xung huyết, có cầu niêm mạc mỏng. 

Bệnh nhân tiếp tục duy trì phác đồ PPI và bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa. Bệnh nhân hết hoàn toàn triệu chứng sau 2 tuần điều trị. 

 Sau 4 tuần điều trị bệnh nhân được nội soi kiểm tra lại thấy tổn thương tại thực quản lành hoàn toàn, niêm mạc thực quản hồng, nhẵn.

Qua ca lâm sàng loét thực quản điển hình trên về loét thực quản do thuốc, Phòng Nội soi tiêu hóa – Bệnh viện Phổi Trung ương khuyến cáo tầm quan trọng của việc khai thác tiền sử dùng thuốc và hướng dẫn bệnh nhân cách uống thuốc an toàn như sau: nên dùng Doxycycline trước bữa ăn ít nhất 1 giờ hoặc sau bữa ăn 2 giờ, uống thuốc với nhiều nước; uống thuốc khi đang ngồi hoặc đứng và cố gắng duy trì tư thế này trong ít nhất 30 phút; cần liên hệ sớm với bác sĩ điều trị khi thấy xuất hiện các biểu hiện bất thường trong quá trình dùng thuốc.

Loét thực quản do thuốc có tiên lượng rất tốt nếu được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời. Việc điều trị không chỉ dừng lại ở việc dùng thuốc mà còn bao gồm cả giáo dục bệnh nhân cách sử dụng thuốc an toàn là yếu tố then chốt để ngăn ngừa tái phát biến chứng này trong tương lai./.