BIẾN CHỨNG THƯỜNG GẶP LAO MÀNG NÃO Ở TRẺ EM VÀ CÁCH XỬ TRÍ

1. Đặc điểm lao màng não trẻ em 

- Lao màng não là bệnh cảnh lâm sàng gây ra do vi khuẩn lao gây tổn thương ở màng não và não.

-Theo ước tính của WHO năm 2018 thì hàng năm có khoảng 1 triệu trẻ em mới mắc lao chiếm khoảng 10% tổng số ca mới mắc lao

- Lao màng não là nguyên nhân gây tử vong hay gặp nhất trong các thể lao trẻ em 

- Lao màng não là thể lâm sàng nặng nhất trong các thể lao, tỷ lệ tử vòng cao hoặc để lại di chứng nặng nề về tâm thần, vận động, và trí tuệ.

- Vi khuẩn lao lan tràn đến màng não theo đường máu hoặc đường kế cận là chủ yếu, lao màng não triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu, khó chẩn đoán về mặt lâm sàng cần có nhứng xét nghiệm có độ nhạy cao giúp chẩn đoán sớm 

- Chẩn đoán muộn và điều trị không phù hợp có thể là nguyên nhân gây tử vong cao và di chứng  nặng nề và ảnh hướng đến hiệu quả điều trị ở bệnh nhi lao màng não 

- Lao màng não có thể dự phòng được bằng cách điều trị kịp thời cho các trẻ có tiếp xúc nguồn lây lao

1. Lao màng não trẻ em nếu không phát hiện điều trị có thể gặp các di chứng, biến chứng sau
   1. Biến chứng tâm thần vận động

Biến chứng tâm thận vận động biểu hiện với nhiều mức độ khác nhau. Nó phụ thuốc vào nhiều yếu tố như

• Thời gian phát hiện bệnh
• Tuân thử điều trị thuốc lao
• Giai đoạn bệnh khi phát hiện bệnh
• Căn nguyên gây bệnh ( tính khác thuốc vi khuẩn lao)
• Dung nạp thuốc điều trị lao
• Cơ địa bệnh nhi 

Biểu hiện biến chứng rối loạn tâm thần vận động hay gặp là 

• Bại não nhiều mức độ
• Xa sút trí tuệ
• Rối loạn tâm thần
• Động kinh: cục bộ hay toàn thể
• Suy giảm thị lực, tổn thương các dây thần kinh sọ não…

1. Biến chứng tăng áp lực nội sọ

• Đây là một trong những biến chứng hay gặp trong trẻ viêm màng não do lao
• Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thởi có thể dẫn đến tử vong sớm.
• Trong quá trình theo dõi điều trị luôn luôn cần lưu ý phát hiện biến chứng này
• Biểu hiện lâm sàng của biến chứng này rất đa dạng như

+ Rối loạn về ý thức

+ Rối loạn hô hấp tuần hoàn

+ Rối loạn điều hoà thân nhiệt 

+ Biểu hiện tổn thương thần kinh sọ não và tổn thương não 

+ Phù gai thị 

+ Thóp phồng, tăng kích thước vòng đầu 

• Chẩn đoán xác định: CT hoặc MRI giãn não thất , đo áp lực dịch não tuỷ tăng nhiều
  1. Điều trị tăng áp lực nội sọi 

Tuỳ mức độ tăng áp lực nội sọ mà có cách điều trị phù hợp như

• Điều trị nội khoa: Điều trị dùng thuốc và không dùng thuốc
• Điều trị ngoại khoa: Mổ dẫn lưu não thất, mổ nội soi phá sàn não thất ..