HEN PHẾ QUẢN VÀ THAI KỲ
1. Hen phế quản ở phụ nữ mang thai có thường gặp?
Hen là một bệnh lý thường gặp ảnh hưởng đến thai kỳ, khoảng 3-8% phụ nữ có thai có triệu chứng hen tiến triển mà không bị hen trước đó.
Thai kỳ có thể làm hen trầm trọng hơn và ngược lại bệnh hen có thể gây kết cục xấu đến thai nhi.
Phụ nữ có thai nên được thăm khám định kỳ đều đặn bởi các bác sĩ có kinh nghiệm và có thể phải dùng thuốc tuỳ theo tình trạng bệnh của mình để đảm bảo tốt cho sức khoẻ cả mẹ và con.
2. Điều trị hen ở phụ nữ mang thai cần lưu ý gì?
- Thực tế nhiều người bệnh hen khi mang thai thường tự ý ngừng thuốc điều trị kiểm soát hen do tâm lý lo sợ thuốc ảnh hưởng đến thai nhi. Dẫn đến hen mất kiểm soát và bệnh hen thường tăng nặng vào quý 2 của thai kỳ.
- Khi bệnh hen không được kiểm soát tốt, các triệu chứng hen sẽ tiến triển, hoặc xuất hiện cơn hen cấp, hậu quả là làm giảm nồng độ oxy trong máu, dẫn đến thiếu oxy cho thai nhi, tác động đến sự tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh của thai nhi, thậm chí gây sẩy thai, thai chết lưu.
Như vậy, người bệnh hen khi mang thai cần lưu ý như sau:
- Tiếp tục sử dụng duy trì thuốc kiểm soát hen đang dùng
- Thăm khám định kỳ, trao đổi với thầy thuốc để nhận lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa.
- Tránh các yếu tố làm kịch phát cơn hen
3. Thuốc điều trị hen nào dùng an toàn đối với phụ nữ mang thai?
- Nhiều bà mẹ lo lắng về việc dùng thuốc kiểm soát hen trong thai kỳ. Tuy nhiên, rủi ro do hen không kiểm soát được lớn hơn nhiều so với những tác dụng không mong muốn rất ít của thuốc điều trị hen.
- Các thuốc điều trị hen đa số an toàn đối với người bệnh hen mang, cũng không có sự khác nhau về liều điều trị, và được dùng ở mức tối thiểu để kiểm soát triệu chứng và duy trì chức năng phổi.
- Corticosteroid dạng hít thường là lựa chọn điều trị hàng đầu. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng có hiệu quả và an toàn đối với phụ nữ mang thai.
- Corticosteroid đường uống không khuyến cáo điều trị duy trì trong thời kỳ mang thai. Tuy nhiên chúng có thể được sử dụng để điều trị khi có cơn hen cấp.
- Thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh cắt cơn giúp giảm nhanh triệu chứng vẫn có thể sử dụng khi cần.
4. Bà mẹ mang thai khi có cơn hen cấp cần được xử trí thế nào?
Cơn hen cấp thường gây ra các biến cố không tốt cho cả mẹ và con trong thai kỳ, xảy ra khoảng 20% ở phụ nữ có thai và có đến 6% cần phải nhập viện. Hen kiểm soát kém sẽ tăng nguy cơ tiền sản giật, sinh non, sinh nhẹ cân và tử vong sớm ở trẻ và ngược lại khi hen được kiểm soát tốt sẽ giảm được các nguy cơ này.
Cơn hen cấp trong thai kỳ thường xảy ra trong khoảng tuần 17-36 của thai kỳ và thường do nhiễm virus hay do không sử dụng thuốc kiểm soát hen hoặc sử dụng không đều đặn.
Thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh dùng cắt cơn giảm triệu chứng trong cơn hen cấp được chỉ định như đối với trường hợp không mang thai
Corticosteroid đường toàn thân (uống, tiêm truyền) vẫn có thể được dụng cho thai phụ khi có cơn hen cấp.
Sản phụ sau sinh nên được tiếp tục được điều trị duy trì, theo dõi, tái khám định kỳ.